ANTYSZAMBRA (APARTAMENT WIELKI I p.)

Antyszambra czyli Przedpokój przed Salą Wielką była pierwszym przedpokojem, w którym w czasie audiencji gromadzili się niżsi rangą dworzanie.  Duża, przestronna sala o klasycystycznym wystroju z niewielką ilością dekoracji.  W okresie międzywojennym zwana również sala Batorego od eksponowanego tu obrazu Jana Matejki - Batory pod Pskowem.  Wówczas ta salą przechodzili goście prezydenta.

Obecnie znajdziemy tu kilka rzeźb, między innymi:

popiersie Stanisława Augusta Poniatowskiego z 1780r. Wykonane z białego marmuru przez Giacomo Monaldieg.

Odpoczywającego Satyra- marmurowe, cenne dzieło antyczne z I-II w. pne. wykonane w Rzymie, kopia wcześniejszej rzeźby greckiej Praksytelesa, tworzącego w IV w. pne.  Dzieło jest tym bardziej cenne, iż nie zachował się oryginał. Rzeźba znalazła się w Zamku w ramach zwrotu Polsce dzieł kultury wywiezionych z kraju podczas zaborów,  w latach 20-tych XXw. jako zadośćuczynienie Związku Radzieckiego za inne zaginione dzieła sztuki pochodzące z kolekcji Potockich.

alabastrowa wielka Waza z przedstawieniem pochodu greckich bogów, kopia, a właściwie dość swobodna wariacja nieznanego artysty na temat ogromnej wazy antycznej, na które moda zapanowała w końcu XVIII w. Wykonana najprawdopodobniej we Francji.

Na ścianach znajdują się 4 alegoryczne obrazy cnót ludzkich , cnót doskonałego władcy, zamówione w  Paryżu  przez Stanisława Augusta Poniatowskiego. Malowidła wykonane zostały we Francji według   szkiców   wykonanych   w  Warszawie   w  latach   1766 - 1767   przez   Jeana   Pillementa.

ZGODA- (po lewej stronie Odpoczywającego Satyra) czyli jak głosi łaciński napis na dole obrazu: Zgodni niezwyciężeni (Concordes invicti) - Scilurus, król Scytów na łożu śmierci zalecający  zgodę swym dzieciom. Obraz Noela  Halle z 1767r. propaguje ideę wolności wśród polskiej szlachty.  Swoistym głębokim symbolem jest tu wiązka strzał, które razem  można wyginać, ale nie można ich złamać, jak tych którzy działają wspólnie w zgodzie i wzajemnym zrozumieniu.

WSPÓŁZAWODNICTWO –(po prawej stronie Odpoczywającego Satyra) Żal Juliusza Cezara Sława Aleksandra poruszyła Cezara (Alexandri gloria excitavit Caesarem) . Obraz Josepha Viena z  1767r. przedstawia Juliusza Cezara w świątyni Herkulesa  w Kadyksie przed posągiem Aleksandra Wielkiego. Juliusz Cezar ubolewa, iż Aleksander Wielki będąc w wieku Juliusza Cezara miał już na swoim koncie mnóstwo sławnych czynów, a ubolewający nie zyskał jeszcze sławy.

SPRAWIEDLIWOŚĆ - (po stronie lewej przy wazie) Przerażenie Cezara na widok głowy Pompejusza, Zabójstwo wroga popełnione haniebnie przeraziło Cezara (Inimici necem turpe patratam exhorruit Caesar)  Louisa-Francoisa Lagrenee z 1767r. Pompejusz był wrogiem Cezara, który w sierpniu 48r. pne. poniósł  druzgocącą klęskę w Tesalii i umknął do Egiptu, licząc na poparcie swojego przyjaciela Ptolemeusza XIII. Ten jednak, pod wpływem swoich, obawiających się Cezara doradców, rozkazał zamordować Pompejusza zaraz po jego zejściu na ląd, a jego głowę odesłał Cezarowi.

WIELKODUSZNOŚĆ - (po stronie prawej przy wazie) Wstrzemięźliwość Publiusa Scypiona Starszego, opatrzona łacińskim napisem: Każdemu co należy (Suum cuique) . Obraz Josepha Viena z  1768r. Ów wódz rzymski po zajęciu Kartaginy (druga wojna punicka ok. 200 lat pne.) bez okupu zwraca pokonanemu przeciwnikowi jego piękną narzeczoną.