POKÓJ ŻÓŁTY (PRYWATNY APARTAMENT KRÓLEWSKI Ip.)

W Pokoju Żółtym, nazwanym tak od biało - żółtego obicia ścian chińskim adamaszkiem, od 1771r. odbywały się Obiady Czwartkowe, tj.  organizowane przez Stanisława Augusta kilkugodzinne biesiady literacko-naukowe, podczas których dyskutowano o nauce, sztuce i polityce. Wystrój pokoju nawiązuje do jego dawnej funkcji, czyli jadalni. Na ścianach zobaczyć można portrety uczestników tamtych spotkań, a z przeciwległej ściany spogląda na wszystkich sam Stanisław August. Obrazy są przypomnieniem galerii malarstwa tworzonej przez króla, który zgromadził w tym pokoju 55 obrazów. Znajdowało się tu w 1795r. 27 pastelowych portretów przedstawiających uczestników obiadów czwartkowych, malowanych przez Louisa Marteau. Dwadzieścia z nich wywieziono po powstaniu listopadowym do Petersburga, gdzie na polecenie cara Mikołaja I zostały spalone w lipcu 1834r. 

Obecnie na ścianie głównej naprzeciwko okien odnajdziemy więc portrety:

*Michała Sołtyka referendarza (sędzia) wielkiego koronnego pędzla włoskiego malarza Jana Lampiego St.

*Jędrzeja Śniadeckiego profesora chemii i medycyny członka Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Warszawie, Jana Rustema.

*Tadeusza Czackiego prawnika, historyka, ekonomisty, współzałożyciela Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Warszawie, współzałożyciela Liceum Krzemienieckiego w 1805r.

*Stanisława Konarskiego pijara, założyciela Collegium Nobilium w Warszawie w 1740 r.

*Karola Wyrwicza geografa, historyka, rektora kolegium jezuickiego w Warszawie,

*Franciszka Bohomolca jezuity, komediopisarza, redaktora "Monitora" czyli pierwszego czasopisma, regularnie wydawanego w Polsce, w drukarni królewskiej w latach 1765-1785, pisma obozu reform) .

Obok uczonych jest tu portret księcia Józefa Poniatowskiego Józefa Grassiego będący darem firmy Nother Gas Company z Nebraski, z USA, który jest również autorem wiszącego tu portretu starościny Izabelli z Grabowskich Sobolewskiej jako Sybilli (córka Elżbiety Grabowskiej, kochanki i morganatycznej żony Stanisława Augusta Poniatowskiego).

 Warto zwrócić uwagę na 2 obrazy, będące pewnym przerywnikiem wśród wiszących tu portretów autorstwa Jeana-Pierra Norblina z 1722r, będące darem Fundacji im. Ciechanowieckich:

Pigmalion i Galatea (król Cypru, który zakochał się w wyrzeźbionym przez siebie posągu kobiety z kości słoniowej Galatei tak bardzo, że Afrodyta, bogini piękna i miłości, ulitowała się nad samotnym i nieszczęśliwie zakochanym, spełniając jego prośbę),

Herkules i Omfale (królowa Lidii, kupiła Heraklesa za 3 talenty na targu niewolników nakazując mu wykonywanie kobiecych prac np. prządł len; dowiedziawszy się o jego pochodzeniu, zwróciła mu wolność i poślubiła go).  

J.P.Norblin - ur. 1745r. we Francji, do Polski przybył w 1772r. jako nadworny artysta rodziny Czartoryskich. Malarz, grafik, rysownik, karykaturzysta. Pracował w Puławach oraz na Powązkach jako malarz i dekorator (posiadłości Czartoryskich). Z jego usług korzystali też Radziwiłłowie (Nieborów, Arkadia) oraz król Stanisław August Poniatowski. W  1790 zamieszkał w Warszawie i założył szkołę malarstwa. Jego uczniami byli m. in. Płoński, Orłowski, Rustem. Na podstawie studiów z natury stworzył bogatą galerię przedstawicieli wszystkich warstw społecznych ostatnich lat Rzeczypospolitej. Zmarł w Paryżu w 1830r.

Na ścianie naprzeciwległej między oknami umieszczono portret króla Stanisława Augusta Poniatowskiego z popiersiem papieża Piusa VI pędzla Bacciarelliego (Sytuacja europejska zmusiła Piusa VI do zajęcia stanowiska w wielu drażliwych sprawach. Początkowo uznał Konstytucje 3 V (z zastrzeżeniem, że nie ulegną naruszeniu prawa Kościoła katolickiego w Polsce), ale w 1795r. potępił insurekcję kościuszkowską, a rok później zlikwidował warszawską nuncjaturę. Po III rozbiorze polski skierował do biskupa Ignacego krasickiegow grudniu 1795r. brewe, nakazując mu wpajać w naród polski obowiązek wierności, posłuszeństwa i miłości panom i królom. W 1791r. Pius VI potępił rewolucje francuską . Kilka lat później po sukcesach Napoleona państwo papieskie podporządkowano władzy francuskiej, a sam papież został uwięziony i wywieziony doSieny, następnie do Florencji i kilku innych miast. Zmarł w cytadeli w Walencji.)

Ścianę od Pokoju Marmurowego zdobią portrety dam z czasów Stanisława Augusta. Największy prezentuje piękną generałową Pelagię z Potockich Sapieżynę pędzla  francuskiej malarki Elisabeth Vigée-Lebrun (pierwsze małżeństwo Pelagii Sapieżyny z Potockich z księciem Franciszkiem Sapiehą -drugim mężem był Paweł Sapieha-, słynącej ponoć z urody i inteligencji, nie było szczęśliwe. Rozwiodła się z mężem, wielkim panem z Litwy, i przeniosła do Warszawy. Urządziła się w kilkupokojowym apartamencie pałacu Gorzeńskich u zbiegu Orlej i Leszna. Apartamenty księżnej Pelagii tętniły życiem. Nie było tygodnia bez uczt i balów. Stale bywało na nich rodzeństwo, krewni pani Pelagii oraz mnóstwo gości).

Ścianę z kominkiem zdobią 2 obrazy nieznanych malarzy włoskich z 2 połowy XVII Iw. Uzdrowienie w świątyni oraz Chrystus i niewiasta kananeńska.

Na kominku ustawiono marmurowe popiersie Madame Dubary, metresy Ludwika XV oraz 2 wazy fajansowe z Korca z początku XIX w. 

W pokoju znajdują się 2 zegary: wiszący- francuski wykonany ze złoconego brązu oraz  na polskiej, fornirowanej cisem komodzie – angielski zegar szafkowy, obydwa wykonane w 2 połowie XVIII w.

Do dawnej zastawy królewskiej nawiązuje zgromadzona tu zastawa na 6 osób: londyński czteroświecowy świecznik z okrągłym naczyniem z pozłacanego srebra, półmiski i misy (2 z nakryciem) roboty złotnika Teodora Pawłowicza, 6 talerzy ze złoconego mosiądzu, sztućce francuskie, kieliszki i solniczki. Na drugim złożonym stole przy ścianie stoi bardzo ciekawa srebrna waza z pokrywą , spartana figurkach atlasów, roboty warszawskiego złotnika Józefa Skalskiego, a na bufecie fajansowe  naczynia do pasztetu, jedno w kształcie kaczki, pozostałe w kształcie słonek oraz wiedeńskie porcelanowe figurki przedstawiające 4 kontynenty.