GALERIA LANCKOROŃSKICH (II p.)

Kolekcja obrazów, podarowana 26.10.1994r. między innymi Zamkowi Królewskiemu w Warszawie przez Profesor Karolinę Lanckorońską z Brzezia, zamieszkałą w Rzymie, historyka i historyka sztuki, działaczkę Polonii. Kolekcja  była własnością jej rodziny przez blisko dwa stulecia a charakter zbioru ukształtowali 2wybitni kolekcjonerzy:  Jej prapradziad - Kazimierz Rzewuski i  ojciec - Karol Lanckoroński. Zaczątkiem zbiorów były obrazy z dawnej galerii Stanisława Augusta zakupione przez Kazimierza Rzewuskiego w Warszawie w 1815r. od spadkobierczyni księcia Józefa Poniatowskiego, jego siostry Marii Teresy Tyszkiewiczowej. Obrazy z dawnej galerii królewskiej zostały przeniesione do Wiednia, a po śmierci Kazimierza w 1820r. przeszły na własność jego jedynej córki Ludwiki, od 1794 roku żony Antoniego Józefa Lanckorońskiego. Syn Ludwiki i Antoniego Kazimierz Lanckoroński ożenił się z Leonią z Potockich, która wniosła do zbiorów kolekcje malarstwa francuskiego, wachlarzy i miniatur. Syn Leonii i Kazimierza, Karol Lanckoroński powiększył zbiory rodzinne o zespół obrazów szkół włoskich z XIV, XV i XVI w, a także o zbiory sztuki orientalnej będące owocem podróży kolekcjonera. W końcu XIX w. Karol Lanckoroński zbudował w Wiedniu neobarokowy pałac, gdzie znalazła miejsce kolekcja sztuki europejskiej, jak również część portretów sprawdzonych z Rozdołu. W 1903r. pałac i zbiory udostępniono publiczności. W 1915r. do Wiednia trafiły również pozostałe obrazy i meble z Rozdołu, szczęśliwie ocalałe ze zdewastowanego w 1914 r. pałacu. Po śmierci Karola Lanckorońskiego jego syn Antoni oraz córki Karolina i Adelajda zamierzali przenieść kolekcję do Lwowa, ale wybuch drugiej wojny światowej udaremnił ich plany. Zarekwirowane przez władze hitlerowskie zbiory Lanckorońskich wywieziono do kopalni w okolicy Salzburga, gdzie gromadzono dzieła sztuki zrabowane w całej Europie.Po wojnie Lanckorońscy odzyskali kolekcję i umieścili ją w zamku w południowej Austrii. Tam, wskutek pożaru, około 120 obrazów uległo zniszczeniu, ale najcenniejsze uratowano i przeniesiono do Szwajcarii i Anglii. Niektóre obrazy z kolekcji zostały sprzedane dla ratowania polskich instytucji, m.in. Biblioteki Polskiej w Paryżu.

Zamek Królewski w Warszawie otrzymał część zbioru zawierającą 37 obrazów i 10 miniatur (w tym 15 obrazów z dawnej galerii Stanisława Augusta) a także zespół mebli (47 szt.), cenne archiwalia i pamiątki rodzinne. Natomiast Zamek Królewski na Wawelu wzbogacił się o 76 obrazów szkół włoskich. Na początku 1995r. oba obdarowane muzea zorganizowały pokazy daru 10.08.1998r, w dzień setnych urodzin Karoliny Lanckorońskiej, Zamek Królewski w Warszawie otworzył nową część stałej ekspozycji na drugim piętrze północnego skrzydła, prezentującą najcenniejsze obrazy z daru Profesor Lanckorońskiej.

Wśród obrazów na lewej ścianie pokoju warto wymienić portrety:

* księcia Józefa Poniatowskiego pędzla Józefa Grassiego,

* Kazimierza Rzewuskiego, założyciela kolekcji dzieł sztuki, pędzla aNTONIEGO aPPIANI

*kRÓLA STANISŁAWA AUGUSTA PONIATOWSKIEGO Z ORDEREM ORŁA BIAŁEGO I ORŁA PRUSKIEGO PEDZLA BACCIARELLEGO,

* fRANCISZKA MICHAŁA RZEWUSKIEGO ZE WSTEGą I GWIAZDĄ ORDERU BIAŁEGO , STARSZEGO BRATA KAZIMIERZA RZEWUSKIEGO, PĘDZLA PIETRA ROTARIEGO.

NA ŚCIANIE GŁóWNEJ MAMY 2 NAJCENNIEJSZE DARY -2 ORYGINALNE OBRazy rembranta van riyn z dawnej kolekcji królewskiej:

* dziewczyna w kapeluszu (żydowska narzeczona) z 1641r.

* uczony przy pulpicie (ojciec zydowskiej narzeczonej) z 1641r.

W Polsce znajdują się 3 obrazy Rembrandta, mamy bowiem jeszcze jeden w Muzeum Czartoryskich w Krakowie pt: Pejzaż z miłosiernym Samarytaninem. Autentyczność obrazów potwierdzona została ostatecznie w 2006r. przez specjalistów pracujących  pod kierunkiem profesora Weteringa w Rembrat Research Project.

Warto dodać , że obok na tej ścianie Galerii mamy jeszcze kopię obrazu Rembrandta pt: Pokutujący św. Piotr a także: Krajobraz leśny – Fryderyka Moucherona oraz Wiejskiego doktora - malowidło na desce Dawida Teniersa Młodszego z Antwerpii.

Na kolejnej ścianie ciekawe są 2 malowidła Piotra Norblina malowane na blasze miedzianej przedstawiające: Kuglarza z małpkami oraz Wróżkę.

Naprzeciw ściany z dziełami Rembrandta ciekawy jest portret Kazimierza Rzewuskiego jako turysty w towarzystwie starszego brata Franciszka na tle rzymskiego Koloseum – pędzla Antona Marona oraz obraz włoski z połowy XVII w. z kolekcji króla Stanisława Augusta przedstawiający Herkulesa.