Obraz przedstawia poselstwo Iwana IV Groźnego do Stefana Batorego z prośbą o pokój. Jest to wydarzenie z wojny polsko-moskiewskiej o Inflanty prowadzonej przez Stefana Batorego latach 1578 – 1582, aczkolwiek nie do końca prawdziwe ponieważ co prawda oblężenie Pskowa było decydującym elementem III wyprawy inflanckiej Stefana Batorego , przyczyniło się bowiem do szczęśliwego dla Rzeczypospolitej rozejmu w jamie Zapolskim w wyniku którego car rosyjski został zmuszony do oddania Polsce Inflant, jednakże Psków nie został przez Batorego zdobyty. Widzimy wspaniały obóz wojskowy, król siedzi  pełen dostojeństwa, potęgi i majestatu zwycięskiego wodza, posłowie rosyjscy pokornie, na klęczkach proszą o przerwanie działań wojennych. Cały mechanizm wielkiej polityki został odsłonięty w tym obrazie, którego prawdziwy dramat zawiera się w twarzach kilku zaledwie osób: dumnego króla, stojącego poza nim w czujnym napięciu kanclerza Jana Zamoyskiego z pieczęcią w dłoni, papieskiego legata  wspierającego prośby Rosjan o pokój, jezuity – Antonia Possevina, oraz zadumanego, melancholijnego władyki (biskupa) połockiego Cypriana, oferującego Batoremu chleb i sól. Na obrazie znalazły się jeszcze takie postaci historyczne jak polscy hetmani: Mikołaj Sieniawski oraz Mikołaj Radziwiłł Rudy, arcybiskup lwowski – Jan Sokolnikow i młody husarz, przyszły hetman- Stanisław Żółkiewski oraz rosyjscy bojarzy: Iwan Naszczokin - w przyklęku z czapką w dłoni, Dymitr Jelecki z dokumentami oraz Fiodor Oleński Łykow ze złamaną buława- dowódca zdobytej przez Batorego twierdzy- Wielkie Łuki.  Z prawej strony obrazu widać polską husarię a w tle zimowa panoramę Pskowa i wychodząca z bram miasta procesję. Po wystawieniu obrazu na wystawie w Pradze Matejko otrzymał propozycję objęcia dyrekcji tamtejszej Akademii Sztuk Pięknych lecz artysta odmówił. Otrzymuje również medal Sztuki w Wiedniu a Akademia Francuska obiera go honorowym członkiem zagranicznym. Obraz mocno ucierpiał podczas II wojny światowej, został wywieziony na wschód i przejęty przez Niemców, przechowywany we Lwowie w pośpiechu ewakuowany w 1944r. złożony został w kostkę na 18 części.